Valse personen of organisaties

Valse personen of organisaties

Trap niet in de val: herken fraude overal.


Een bekend persoon zoals iemand van tv, of een grote organisatie zoals een bank of een bedrijf: je denkt meestal dat je daarop blindelings kan vertrouwen. Oplichters maken hier misbruik van: in naam van deze personen of organisaties proberen ze je persoonlijke gegevens te onfutselen. Die gegevens kunnen ze gebruiken om een valse identiteit aan te nemen of je bankrekening leeg te halen.

Hoe herken je valse personen en organisaties?

Nepadvertenties

Misschien heb je het al gezien op sociale media: een tv-persoonlijkheid die vertelt hoe rijk hij werd met cryptomunten, zoals bitcoins. Dit is een typisch voorbeeld van hoe bekende personen misbruikt worden om je vertrouwen te winnen. Het gaat om nepadvertenties die bedoeld zijn om jouw gegevens of geld te bemachtigen.

Ook schoonheids- en vermageringsproducten zijn een typisch voorbeeld. Een bekend bedrijf raadt je aan om te investeren in deze producten. Maar als je in het systeem stapt, investeer je helemaal nergens in. Je geld komt gewoon terecht bij de oplichters.

 

Phishing, smishing en vishing

Andere varianten zijn phishing, smishing en vishing. Meestal wordt de naam van een bank, een bedrijf of een overheidsorganisatie misbruikt om je persoonlijke gegevens, doorgaans je bankgegevens, los te weken. Zo krijgen oplichters vrij spel om je bankrekening te plunderen.
Phishing bestaat uit e-mails die je vragen om je klantgegevens aan te passen, of je een gratis waardebon aanbieden voor een grote winkel of website. Je klikt dan door naar een website waar je persoonlijke gegevens moet invoeren, zoals je pincode en bankkaartnummer. Wanneer je een link via sms ontvangt met deze vraag, spreken we van smishing. Als de oplichters je opbellen met deze vraag, noemen we deze praktijk vishing. 
 

Voorbeeld 1: Nepadvertenties

 

Je ziet op Facebook een advertentie waarin een bekende Vlaming promoot om te investeren in bitcoins. Je hebt interesse, klikt op de link en voert je bankgegevens in. Je ontvangt echter geen bitcoins én bent je geld kwijt. Van de daders geen spoor.
 

Voorbeeld 2: Phishing
 

Je krijgt een e-mail van je bank met de vraag om je persoonlijke gegevens te updaten. De e-mail bevat een link naar een vervalste, nagebouwde website van de bank. Om in te loggen voer je je kaartnummer en de code van je digipass in. Enkele dagen later is je bankrekening geplunderd. 

Je ontvangt via Whatsapp een bericht van Colruyt: je hebt een waardebon gewonnen. Je moet alleen nog even op de website je persoonlijke gegevens, waaronder je bankgegevens, invullen. Daarna zou je de cadeaubon opgestuurd krijgen. Je ontvangt echter geen waardebon, maar je bankrekening wordt wel door de oplichters leeggehaald.
 

 

Voorbeeld 3: Smishing
 

Je krijgt een sms van de FOD Financiën: via een link moet je een openstaande belastingschuld betalen. Doe je dat niet binnen 48 uur, dan komt een gerechtsdeurwaarder beslag leggen op je inboedel. Je klikt op de link en voert je bankgegevens in op de nagemaakte website. Een paar dagen later zie je dat er grote bedragen van je bankrekening naar een buitenlandse rekening werden overgeschreven.
 

Belangrijke tips

Nepadvertenties

  • Ga niet zomaar in op interessante advertenties, maar lees grondig de voorwaarden. 
  • Ga nooit in op gratis aanbiedingen waarvoor je vooraf (verzend)kosten moet betalen.
  • Controleer steeds de identiteit van de verkoper. Vind je geen duidelijke, betrouwbare gegevens? Ga dan niet in op de advertentie.
  • Deel nooit je persoonlijke of bankgegevens. 
  • Informeer uitgebreid naar de aanbieding. Als je niet perfect begrijpt wat het aanbod precies inhoudt, dan kan je er beter niet op ingaan. 

 

Phishing

Gouden regel: win informatie in over de identiteit van de persoon.

Wanneer je een e-mail krijgt, stel jezelf dan volgende vragen:

  • Is de e-mail onverwacht of is de boodschap vreemd?
    De fraudeurs maken vaak gebruik van lokteksten. Zinnen als ‘Ontvang een waardebon van 500 euro bij supermarkt X’, ‘Click hier voor u coronapremie te onvangen’, ‘Klik hier voor uw korting’, zijn typisch voor een phishingbericht. Klik hier niet op.
     
  • Is dit een correct e-mailadres?
    Kijk na of het e-mailadres een ongewone domeinnaam heeft. Krijg je bijvoorbeeld een e-mail van FOD Economie? Een overheidsinstantie stuurt e-mails via adressen die eindigen op @economie.fgov.be of @minfin.fed.be. Een bank of overheidsorganisatie die een e-mail stuurt met een Gmail-adres? Zeer verdacht!
     
  • Naar waar leidt de link?
    Voor je klikt: beweeg je muis over de link of knop zonder te klikken. Komt de domeinnaam (het adres van de webpagina) overeen met die van de overheidsinstantie?
     
  • Is de webpagina beveiligd? 
    Een overheidsinstantie zal je nooit om persoonlijke gegevens vragen via een openbare of onveilige pagina. Dit betekent dat de URL altijd begint met https:// (met de s van secure) en dat het pictogram naast de URL een gesloten slotje is.

 

Smishing en vishing

  • Win informatie in over de identiteit van de persoon.
  • Staan er taalfouten in de sms? Negeer dan zeker het bericht.
  • Klik niet zomaar op een link die je ontvangt via sociale media of via sms. Verwijst de URL niet naar de officiële website van de organisatie? Klik dan zeker niet. 
  • Wees voorzichtig met bijlagen of afbeeldingen.
  • Deel nooit je persoonlijke gegevens via telefoon of via sms. 
  • Twijfel je aan de inhoud van het bericht of degene die je opbelt? Neem dan contact op met het bedrijf of de instelling van wie het bericht afkomstig zou zijn. Zo kan je controleren of het bericht daadwerkelijk van hen komt.
  • Ga in geen geval in op berichten met teksten als “Gefeliciteerd, u hebt gewonnen!” en “Reageer nu!”.
     

Ben je het slachtoffer van een valse persoon of organisatie?

Meld valse personen en organisaties bij het Meldpunt. Kies het thema dat voor jou van toepassing is en doorloop de stappen om deze fraude te melden.
Heb je je bankgegevens doorgegeven? Blokkeer dan onmiddellijk je betaalkaarten via Cardstop op het nummer 070 344 344 en neem contact op met je bank. Wanneer er effectief geld van je rekening werd gehaald, is het aangewezen ook klacht in te dienen bij je lokale politiezone. 

Slachtoffer? Meld je hier >

Bekijk de getuigenissen